Immunotherapie bij blaaskanker is in januari van dit jaar door de European Medicine Agency (EMA) geregistreerd als behandeling na eerdere chemotherapie en als eerstelijns behandeling bij patiënten die niet geschikt zijn voor behandeling met cisplatin bevattende chemotherapie. Omdat alleen na eerdere chemotherapie vergelijkende data beschikbaar zijn (met bewezen overlevingsvoordeel) wordt in Nederland immuuntherapie (specifiek gaat het om pembrolizumab) doorgaans alleen in die situatie ingezet.

Bij patiënten die geen cisplatin kunnen verdragen, wordt veelal eerst chemotherapie in de vorm van carboplatin gebruikt. Bij patiënten die bij weefselonderzoek een aangetoond PD-L1 positieve tumor hebben (de beschikbare biomarker voor kans op respons) is immunotherapie echter een effectief alternatief, waarbij ingeval van een respons dit bovendien langer aanhoudt dan een respons op chemotherapie.

RESPONDER

In Nederland konden in 2018 en 2019 patiënten zowel in eerste als in tweede lijn deelnemen aan de studie RESPONDER (blaaskanker, immunotherapie met pembrolizumab). Deze studie is nu gesloten. De opvolger-studie waaraan opnieuw meerdere DUOS-ziekenhuizen deelnemen is LEAP-011.

De studie LEAP-011 is juist bedoeld voor patiënten die geen cisplatin kunnen verdragen (meestal vanwege beperkte nierfunctie) en die bij weefselonderzoek een aangetoond PD-L1 positieve tumor hebben, of die helemaal geen chemotherapie kunnen verdragen (onafhankelijk van PD-L1).

Lenvatinib

Alle patiënten worden behandeld met pembrolizumab, de helft door middel van loting daarnaast (dus als tweede middel) lenvatinib of placebo. Lenvatinib zou het effect van immunotherapie kunnen vergroten, maar dat moet nog worden bewezen en daartoe dient nu deze studie.

Bij LEAP-011 worden dus alle patiënten behandeld met immunotherapie. Als de immunotherapie zou blijken te falen, kan als de conditie van de patiënt het toelaat alsnog in tweede instantie chemotherapie worden ingezet. Deze studie biedt geschikte patiënten dus de mogelijkheid in onderzoeksverband te worden behandeld met immunotherapie.

Lees meer op de website van stichting DUOS.