Klinische studies die bestraling en immuuntherapie combineren, laten veelbelovende responscijfers zien. Er is dan ook een voortdurende stijging van het aantal onderzoeken waarbij gebruik wordt gemaakt van preconditioneringsregimes met immuuntherapie. Vanwege de schaarste aan gereseceerde tumoren die in situ met radiotherapie worden behandeld, is er echter nog weinig onderzoek naar de specifieke bijdrage van bestralen aan lokale en systemische antitumorimmuniteit bij patiënten. Om de immuunimpact van bestralen op de micro-omgeving van de tumor te onderzoeken heeft een nieuwe studie de niercelcarcinomen van patiënten geanalyseerd die werden behandeld met stereotactische radiotherapie.

Translationele studies hebben zich tot dusver beperkt tot het evalueren van circulerende immuunsubsets en systemische hermodellering van perifere T-celreceptorrepertoires. Deze beperking heeft ervoor gezorgd dat het nochtans onduidelijk is hoe bestralen de intratumorale reacties beïnvloedt, en of T-celklonen die resideren in de tumor worden geamplificeerd na de behandeling. Om de hypothese te testen dat bestralen lokale en systemische expansie van tumorresiderende klonen initieert, heeft het team de niercelcarcinomen van de patiënten geanalyseerd met behulp van bulk RNA-sequencing.

Bestralen leidt tot hogere klonaliteit

Uit analyse van de specifieke routes ('pathways') bleek dat er bij de patiënten een stralingsspecifieke verrijking ontstond van immuungerelateerde processen. De T-celreceptor-sequencing onthulde bovendien een verhoogde klonaliteit in de met straling behandelde tumoren. Twee weken na de bestraling observeerden de onderzoekers daarnaast een toename in tumorverrijkte klonotypen, vergeleken met de niveaus voorafgaande aan de behandeling. Deze expansie hield echter niet aan, de niveaus daalden weer richting de uitgangswaarden op 4 weken na de behandeling.

Concluderend kan gesteld worden dat deze resultaten laten zien dat er robuuste intratumorale immuunremodellering plaatsvindt na bestraling. Deze inzichten kunnen worden gebruikt om combinatiestrategieën effectiever te maken.

 

Referentie

Chow J, Hoffend NC, Abrams SI et al. Radiation induces dynamic changes to the T cell repertoire in renal cell carcinoma patients. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020 Sep 22;117(38):23721-23729. doi: 10.1073/pnas.2001933117.