Quadrivalent HPV-vaccin beschermt mannen langdurig tegen anogenitale ziektes

maart 2022 Farmanieuws Dominique Vrouwenvelder

In een gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek met mannen van 16 tot 26 jaar is aangetoond dat het quadrivalente humaan papillomavirusvaccin Gardasil™ anogenitale ziektes gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 en -18 voorkomt. De resultaten van deze fase III-studie zijn recentelijk gepubliceerd in The Lancet.1

Het humaan papillomavirus (HPV) kent vele varianten. Bij mannen worden de varianten HPV-6 en -11 gezien als belangrijkste veroorzakers van genitale wratten en laesies, terwijl besmetting met HPV-16 of -18 het grootste risico geeft op anale intra-epitheliale neoplasie en carcinomen.

Amerikaanse onderzoekers onderzochten de incidentie van uitwendige genitale wratten gerelateerd aan HPV-6 of -11, en uitwendige genitale laesies en anale dysplasie gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18, gedurende 10 jaar follow-up. De totale studie bestaat uit een basisstudie en een vervolgstudie.

Vervolgstudieopzet

De basisstudie was een internationale, dubbelblinde, gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie die werd uitgevoerd op 71 locaties in 18 landen gedurende 3 jaar. Deelnemers waren heteroseksuele mannen (tussen 16-23 jaar) of mannen die seks hebben met mannen (‘men who have seks with men’, MSM; tussen 16-26 jaar). Zij werden willekeurig toegewezen (1:1) aan drie doses quadrivalent HPV-vaccin (Gardasil™) of placebo. Deze doses werden toegediend als een injectie van 0,5 ml in de deltaspier op dag 1, maand 2 en maand 6.

De 7 jaar durende open-label follow-upstudie werd uitgevoerd in 46 centra in 16 landen. Deelnemers die in de basisstudie één of meer doses van het quadrivalente HPV-vaccin hadden gekregen, kwamen in aanmerking voor inschrijving in de vervolgstudie (vroege-vaccinatiegroep). Placebo-ontvangers kregen aan het einde van de basisstudie de drie doses quadrivalent HPV-vaccin aangeboden; degenen die toen één of meer doses quadrivalent HPV-vaccin ontvingen, kwamen ook in aanmerking voor deelname aan de vervolgstudie (inhaalvaccinatiegroep).

De primaire eindpunten van de studie waren de incidentie van uitwendige genitale wratten gerelateerd aan HPV-6 of -11 en de incidentie van uitwendige genitale laesies gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18 bij alle deelnemers. Daarnaast werd de incidentie van anale intra-epitheliale neoplasie (inclusief anale wratten en platte laesies) of anale kanker gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18 bij MSM geanalyseerd.

Vroege-vaccinatiegroep

Tussen 10 augustus 2010 en 3 april 2017 werden 1.803 deelnemers ingeschreven in de vervolgstudie, waarvan 936 (827 heteroseksuele mannen en 109 MSM) uit de vroege-vaccinatiegroep kwamen en 867 (739 heteroseksuele mannen en 128 MSM) uit de inhaalvaccinatiegroep. Zij werden gevolgd voor een mediane periode van respectievelijk 9,5 jaar (bereik: 0,1-11,5) en 4,7 jaar (bereik: 0,0-6,6) na toediening van de derde dosis.

In de vroege-vaccinatiegroep was de incidentie van uitwendige genitale wratten gerelateerd aan HPV-6 of -11 tijdens de vervolgstudie 0,0 per 10.000 persoonsjaren (95%-BI: 0,0-8,7) vergeleken met 137,3 (95%-BI: 83,9-212,1) in de placebogroep in de basisstudie. Bij uitwendige genitale laesies gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18 was dit respectievelijk 0,0 (95%-BI: 0,0-7,7) versus 140,4 (95%-BI: 89,0-210,7).

Bij MSM in de vroege-vaccinatiegroep versus placebogroep in de basisstudie was de incidentie van anale intra-epitheliale neoplasie of anale kanker gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18 respectievelijk 20,5 (0,5-114,4) en 906,2 (553,5-1399,5) per 10.000 persoonsjaren.

Inhaalvaccinatiegroep

Vergeleken met tijdens de basisstudie, hadden deelnemers in de inhaalvaccinatiegroep tijdens de vervolgstudie geen nieuwe gemelde gevallen van uitwendige genitale wratten gerelateerd aan HPV-6 of -11 (149,6 [95%-BI: 101,6-212,3] versus 0 gevallen per 10.000 persoonsjaren [0,0-13,5]) of uitwendige genitale laesies gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18 (155,1 [108,0-215,7] versus 0 gevallen per 10.000 persoonsjaren [0,0-10,2]), en een lagere incidentie van anale intra-epitheliale neoplasie of anale kanker gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 of -18 (886,0 [583,9-1289,1] versus 101,3 gevallen per 10.000 persoonsjaren [32,9-236,3]).

Conclusie

Het quadrivalente HPV-vaccin biedt duurzame bescherming tegen anogenitale ziekte gerelateerd aan HPV-6, -11, -16 en -18. De resultaten ondersteunen quadrivalente HPV-vaccinatie bij mannen, inclusief inhaalvaccinatie.

Referentie

  1. Goldstone SE, Giuliano AR, Palefsky JM, et al. Efficacy, immunogenicity, and safety of a quadrivalent HPV vaccine in men: results of an open-label, long-term extension of a randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Infect Dis. 2022 Mar;22(3):413-425.
X