Immuuntherapie is het succesverhaal bij uitstek als het om nieuwe geneesmiddelen tegen kanker gaat. Het middel pembrolizumab is zelfs uitgegroeid tot het best verkochte kankermedicijn ter wereld. In 2019 behaalde het middel een omzet van 10,1 miljard euro, en dat was 55% meer dan het jaar ervoor. Saillant detail: pembrolizumab wordt in Nederland geproduceerd en door farmareus MSD op de markt gebracht onder de merknaam Keytruda. Deze week werden de jaarcijfers van de grote farmaciebedrijven gepubliceerd.

Pembrolizumab is in Nederland ontwikkeld en wordt in Oss geproduceerd, in de vroegere Organon laboratoria. Vanwege het succes van Keytruda heeft moederbedrijf MSD aangekondigd de productie te verdubbelen en daarom wordt de vestiging in Oss flink uitgebreid. De investering zal naar verwachting veel extra banen opleveren.

Melanoom

Een van de redenen waarom pembrolizumab zo in de lift zit, is het feit dat er steeds meer indicaties worden gevonden waarbij deze vorm van immuuntherapie effectief ingezet kan worden. Aanvankelijk werd het middel vooral toegepast als monotherapie bij uitgezaaid of inoperabel melanoom, maar het wordt nu ook ingezet bij vroegere stadia van melanoom. Andere indicaties zijn voor bepaalde vormen van niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC), en vormen van hodgkinlymfoom, urotheelcarcinoom, en hoofd-halskankers. Daarnaast wordt het middel ook in combinatie met andere middelen ingezet.

Andere spelers op de markt voor immuuntherapie zijn Opdivo (Bristol Myers-Squibb, 6,5 miljard euro) en Tecentriq (Roche, 1,8 miljard euro).

Onderhandelen

Keytruda kwam recent in het nieuws toen minister Bruno Bruins van VWS moederbedrijf MSD aan de onderhandeltafel uitnodigde om de vraagprijs voor het middel (90.000 euro per patient per jaar) omlaag te brengen. Door middel van geheime kortingsafspraken is dat gelukt, maar de gemaakte afspraak geldt maar voor een half jaar, daarna moet er opnieuw onderhandeld worden. In Nederland is vorig jaar 150 miljoen uitgegeven aan Keytruda-behandelingen.

Horizonscan

Precies om die reden heeft Nederland vorig jaar het voortouw genomen in de oprichting van een alliantie van Europese landen die samen een sterkere onderhandelingspositie hebben en dus betere prijsafspraken kunnen maken. Aan dit zogenoemde International Horizon Scanning Initiative (IHSI) doen ook België, Ierland, Denemarken, Luxemburg, Noorwegen, Portugal, Zweden en Zwitserland mee. Canada overweegt ook aansluiting.

Meer lezen

Lees HIER wat het European Medicine Agency EMA schrijft over Keytruda en de indicaties.

Lees HIER meer over de International Horizon Scanning Initiative (IHSI).